Útreikningar á þarfavísitölu heilsugæslustöðva og gæðaviðmiðum

Sjá stærri mynd

Í nýju fjármögnunarkerfi fyrir Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisns er stuðst við aðferðafræði sem byggist á því að fjármagn til rekstrar hverrar heilsugæslustöðvar endurspegli þann sjúklingahóp sem viðkomandi stöð þjónar.

Að beiðni velferðarráðuneytisins sér Embætti landæknis um að reikna út fyrir hverja heilsugæslustöð nokkra af þeim þáttum sem lagðir eru til grundvallar í hinu nýja fjármögnunarkerfi. Þessir þættir eru þyngdarstuðull, þarfavísitala og tiltekin gæðaviðmið.

Hér á eftir fer stutt lýsing á því hvað liggur að baki útreikningum, hvaða gögn eru notuð og hvernig þyngdarstuðull og afleidd þarfavísitala hverrar heilsugæslustöðvar er nýtt í nýju fjármögnunarkerfi. Auk þess er fjallað um hvert gæðaviðmið fyrir sig.


Þyngdarstuðull og þarfavísitala

Samkvæmt kröfulýsingu er 41,1% af föstu fjármagni til rekstrar heilsugæslustöðva skipt eftir mati á sjúkdómabyrgði einstaklinga.


Mat á sjúkdómabyrði einstaklinga, ACG flokkun

ACG (Adjusted Clinical Group) flokkunarkerfið flokkar einstaklinga eftir sjúkdómabyrði þeirra. Sjúkdómabyrðin er metin út frá aldri, kyni og þeim sjúkdómum sem einstaklingur hefur verið greindur með á tilteknu tímabili. Einstaklingarnir vega misþungt í flokkaranum eftir ólíkri samsetningu sjúkdómsgreininga.

Flokkunarkerfið og hugbúnaður til flokkunar var þróað af Johns Hopkins háskólanum í Baltimore í Bandaríkjunum og byggir á rannsóknum á sambandinu á milli sjúkómabyrði og notkunar á heilbrigðisþjónustu. Kerfið er víða notað til grundvallar útdeilingu fjármuna til heilsugæslu.


Gögn til flokkunar

Til þess að flokka einstaklinga samkvæmt ACG flokkunarkerfinu og meta sjúkdómabyrði þeirra eru notuð gögn úr einni af heilbrigðisskrám landlæknis, samskiptaskrá heilsugæslu. Í skrána berast gögn um samskipti frá öllum heilsugæslustöðvum landsins í samræmi við fyrirmæli landlæknis um lágmarksskráningu. Gögn frá heilsugæslustöðvum berast nú í rauntíma til embættisins.

ACG-flokkarinn nýtir upplýsingar um sjúkdómsgreiningar (ICD-10) úr staðfestum samskiptaseðlum, sem skráðar hafa verið á einstaklinga síðustu 15 mánuði áður en útreikningar eru framkvæmdir. Til grundvallar ICD-10 greiningu einstaklinga verða að liggja fyrir samskipti heilsugæslustöðvar við einstaklinginn.

Ekki skiptir máli hvort greining er skráð einu sinni eða oftar á 15 mánaða tímabili eða hvort sjúkdómsgreiningin er skráð á þeirri heilsugæslustöð sem einstaklingurinn tilheyrir þegar útreikningur fer fram, eða annarri heilsugæslustöð innan höfuðborgarsvæðisins. Þegar meira en 15 mánuðir eru frá fyrstu skráningu sjúkdómsgreiningar tekur flokkarinn hana ekki lengur með í útreikninginn.

Miðað er við skráningu einstaklinga á heilsugæslustöðvar út frá upplýsingum frá Sjúkratryggingum Íslands í lok hvers viðmiðunartíma. Ef einstaklingur flytur sig milli heilsugæslustöðva innan höfuðborgarsvæðisins flytjast sjúkdómsgreiningar síðustu 15 mánaða með honum yfir á nýju stöðina.


Þyngdarstuðull, útkoma úr ACG flokkun

Reiknaður er ACG-stuðull fyrir hverja heilsugæslustöð og er hann byggður á meðaltali sjúkdómsbyrðar þeirra einstaklinga sem skráðir eru á stöðina. Þessi stuðull kallast þyngdarstuðull.

Þar sem stuðullinn byggir á þeim sjúkdómsgreiningum sem skráðar eru fyrir hvern einstakling sem tilheyrir viðkomandi heilsugæslustöð getur hann hækkað eða lækkað í samræmi við skráðar sjúkdómsgreiningar hvers tímabils.

Því gefur þyngdarstuðull vísbendingu um breytingu á sjúkdómabyrði þeirra einstaklinga sem tilheyra hverri heilsugæslustöð.


Notkun þyngdarstuðuls í fjármögnunarkerfi

Áður en útreiknaður þyngdarstuðull heilsugæslustöðvar er notaður í fjármögnunarkerfi heilsugæslustöðva höfuðborgarsvæðisins er hann jafnaður með þeim hætti að honum er deilt með meðaltalsstuðli allra stöðvanna og til verður þarfavísitala hverrar stöðvar.
Þyngdarstuðullinn er endurmetinn á mánaðarfresti og segir til um hversu hátt hlutfall fjármagns vegna þarfavísitölu er úthlutað á hverja stöð fyrir sig.


Gæðaviðmið og áhersluþáttur

Hluti af breytilegu fjármagni sem úthlutað er til heilsugæslustöðva fer eftir stöðu hverrar stöðvar samkvæmt tilteknum gæðaviðmiðum og einum tilteknum áhersluþætti. Þessi gæðaviðmið voru valin af velferðarráðuneytinu í samvinnu við Heilsugæslu höfuðborgarsvæðisins.

Viðmiðin voru valin með hliðsjón af gæðaviðmiðum sem notuð hafa verið í Svíþjóð þar sem þetta kerfi hefur verið í notkun í nokkur ár og þau aðlöguð að íslenskum veruleika.

Gera má ráð fyrir því að gæðaviðmiðin geti breyst eftir því sem tíminn líður og eftir því hverjar áherslurnar eru hverju sinni. Áhersluþátturinn Heilsuvera vegur 1% af heildarfjárframlagi til heilsugæslustöðva, yfirferð lyfjalista 2% og öll önnur gæðaviðmið samanlagt 2%.


Gögn

Við útreikninga á gæðaviðmiðum eru sem fyrr nýtt gögn úr samskiptaskrá heilsugæslu. Listi yfir skráða einstaklinga á hverri heilsugæslustöð er sendur mánaðarlega frá Sjúkratryggingum Íslands og miðar við stöðu skráninga í lok hvers mánaðar.

Ekki skiptir máli á hvaða heilsugæslustöð skráning sjúkdómsgreininga og úrlausna fer fram, heldur fylgja sjúkdómsgreiningar og úrlausnir einstaklingunum yfir á þá stöð þar sem þeir eru skráðir á hverju viðmiðunartímabili.

Upplýsingar um mælingar berast af mælingarhluta allra samskiptaseðla. Upplýsingar um stöðu á innleiðingu á heilsuvera.is byggja á tilkynningum til Embættis landlæknis.


Áhersluþáttur: Framboð þjónustu í Heilsuveru

Almenn lýsing:
Stendur skjólstæðingum heilsugæslustöðvarinnar til boða rafræn þjónusta í gegnum heilsuvera.is, þ.e. að bóka tíma, endurnýja lyf og senda fyrirspurnir.

Nánari afmörkun:
Reiknað er hlutfall einstaklinga sem skráðir eru á viðkomandi heilsugæslustöð af heildarfjölda einstaklinga á höfuðborgarsvæðinu og það margfaldað með 30% af fjármagni liðarins á mánaðargrundvelli ef boðið er upp á tímabókanir, 30% ef boðið er upp á lyfjaendurnýjanir og 40% ef boðið er upp á fyrirspurnir í Heilsuveru.

Viðmunarhópur: Á ekki við
Tímabil mælingar: 1 mánuður


Gæðaviðmið: Yfirferð lyfjalista hjá 70 ára og eldri einu sinni á ári

Almenn lýsing:
Talinn er fjöldi einstaklinga 70 ára og eldri sem farið hefur verið yfir lyfjalista hjá (úrlausnarkóði LYYF1) í hverjum mánuði. Aldur einstaklinga er miðaður við síðasta dag þess tímabils sem verið er að meta. Einstaklingur sem er orðinn 70 ára í lok hvers mánaðar er því tekinn með í útreikninginn fyrir þann mánuð þrátt fyrir að hafa ekki verið orðinn 70 ára þegar lyfjalistinn var yfirfarinn.

Nánari afmörkun:
Úrlausnarkóði: LYYF1

Viðmunarhópur: Allir einstaklingar 70 ára og eldri
Tímabil mælingar: 1 mánuður


Gæðaviðmið: Ávísun á sýklalyfið Kínólonar vegna þvagfærasýkinga kvenna sé undir 10% ávísana

Almenn lýsing:
Talinn er fjöldi kvenna 18 ára og eldri með ávísanir á Kínolonar sem hlutfall allra ávísana á sýklalyf meðal kvenna.

Nánari afmörkun:
Kínólonar-sýklalyf: ATC kóðar: J01MA02 og J01MA06 sem skráð eru sem úrlausnir
Önnur sýklalyf vegna þvagfærasýkinga:

ATC kóðar: J01CA08, J01EA01 eða J01XE01

Viðmunarhópur: Allar konur 18 ára og eldri
Tímabil mælingar: 1 mánuður (síðasti mánuður áður en útreikningar fara fram)

 

Gæðaviðmið: Meira en 50% þeirra sem tilheyra ákveðnum áhættuhópum hafa verið bólusettir gegn inflúensu

Almenn lýsing:
Talinn er fjöldi einstaklinga 65 ára og eldri og einstaklingar með skráðar sjúkdómsgreiningar í tilteknum sjúkdómaflokkum sem fengið hafa inflúensubólusetningu á heilsugæslustöð, sem hlutfall af einstaklingum sem tilheyra þessum hópum.

Aldur einstaklinga er miðaður við síðasta dag þess tímabils sem verið er að meta. Einstaklingur sem er orðinn 65 ára í lok mánaðar er því tekinn með í útreikninginn fyrir þann mánuð þrátt fyrir að hafa ekki verið orðinn 65 ára þegar inflúensubólusetning var gefin.

Nánari afmörkun:
Bólusetningar skráðar með ATC kóða: J07BB01, J07BB02 og J07BB03

Viðmiðunarhópur:
65 ára og eldri eða einstaklingar með virkar sjúkdómsgreiningar í eftirfarandi sjúkdómaflokkum (sjá meðfylgjandi lista yfir ICD-10 sjúkdómsgreiningar):

    • Sykursýki
    • Blóðþurrðarhjartasjúkdómar
    • Langvinn lungnateppa
    • Astmi

Tímabil mælingar: 15 mánuðir


Gæðaviðmið: Blóðþrýstingur skráður hjá meira en 50% einstaklinga í ákveðnum áhættuhópum

Almenn lýsing:
Talinn er fjöldi einstaklinga með skráðan blóðþrýsting og virkar ICD-10 greiningar í tilteknum sjúkdómaflokkum sem hlutfall af heildarfjölda einstaklinga sem tilheyra þessum hópum.

Nánari afmörkun:

Mæling: Blóðþrýstingur skráður í þar til gerð hólf í mælingahluta samskiptaseðla.

Viðmiðunarhópur:
Einstaklingar með virkar ICD-10 greiningar í eftirfarandi sjúkdómaflokkum (sjá meðfylgjandi lista):

    • Sykursýki
    • Háþrýstingur
    • Blóðþurrðarhjartasjúkdómar
    • Langvinn lungnateppa

Tímabil mælingar: 15 mánuðir


Gæðaviðmið: Reykingar skráðar hjá meira en 50% einstaklinga í ákveðnum áhættuhópum

Almenn lýsing:
Talinn er fjöldi einstaklinga þar sem skráð hefur verið að þeir hafi verið spurðir um reykingar og eru með virkar ICD-10 greiningar í tilteknum sjúkdómaflokkum sem hlutfall af heildarfjölda einstaklinga sem tilheyra þessum hópum.

Gæðaviðmiðið tekur gildi á næstu mánuðum þegar útfærslu á skráningu reykinga er lokið í Sögukerfinu.

Nánari afmörkun:
Mæling: Reykingar skráðar í þar til gerð hólf í mælingahluta samskiptaseðla.

Viðmiðunarhópur:
Einstaklingar með virkar ICD-10 greiningar í eftirfarandi sjúkdómaflokkum (sjá meðfylgjandi lista):

    • Sykursýki
    • Háþrýstingssjúkdómar
    • Blóðþurrðarhjartasjúkdómar
    • Langvinn lungnateppa

Tímabil mælingar: 15 mánuðir

 

Gæðaviðmið: BMI-stuðull skráður hjá meira en 50% einstaklinga í ákveðnum áhættuhópum

Almenn lýsing:
Talinn er fjöldi einstaklinga með skráða BMI-mælingu og virkar ICD-10 greiningar í tilteknum sjúkdómaflokkum sem hlutfall af heildarfjölda einstaklinga sem tilheyra þessum hópum.

Nánari afmörkun:
Mæling: BMI-mæling skráð í þar til gerð hólf í mælingahluta samskiptaseðla

Viðmiðunarhópar:
Einstaklingar með virkar ICD-10 greiningar í eftirfarandi sjúkdómaflokkum (sjá meðfylgjandi lista):

    • Sykursýki
    • Háþrýstingur
    • Blóðþurrðarhjartasjúkdómar
    • Langvinn lungnateppa

Tímabil mælingar: 15 mánuðir


Gæðaviðmið: Spirometriur framkvæmdar hjá meira en 50% sjúklinga með COPD-greiningu

Almenn lýsing:
Talinn er fjöldi einstaklinga með virkar ICD-10 greiningar í sjúkdómaflokknum Langvinn lungnateppa og með skráðan úrlausnarkóðann spirometria sem hlutfall af heildarfjölda einstaklinga sem tilheyra þessum hópi.

Nánari afmörkun:
Úrlausnarkóði = WQFJ3 - Spirometria

Viðmiðunarhópur:
Einstaklingar með virkar ICD10 greiningar í sjúkdómaflokknum Langvinn lungnateppa (sjá meðfylgjandi lista).

Tímabil mælingar: 36 mánuðir

 

Sjúkdómaflokkar og ICD-10 kóðar

 Tafla sem sýnir sjúkdómaflokka og ICD-10 kóða


Fyrst birt 02.03.2017

<< Til baka