Tannheilsa og ungbörn

Bakteríur sem valda tannskemmdum geta smitast frá móður til barns. Því er nauðsynlegt að huga vel að munnhirðu á meðgöngu, bursta tennurnar með flúortannkremi að lágmarki tvisvar á dag, tyggja xylitol-tyggjó nokkrum sinnum á dag og nota tannþráð daglega. Flúorskolun veitir meiri vörn gegn tannskemmdum og klórhexidín minnkar bólgur í tannholdi.

Foreldrar gegna lykilhlutverki í tannvernd barna sinna og verða að kunna réttu handtökin við tannhirðu barna.

Tanntöku fylgja ákveðin einkenni, svo sem sársauki og kláði í gómum en hár, viðvarandi hiti er aldrei af völdum tanntöku.

Huga þarf vel að tannhirðu hvort sem börn eru alin á brjóstamjólk eða þurrmjólk. Bursta þarf tennurnar tvisvar sinnum á dag með flúortannkremi (1000 – 1350 ppm) frá því fyrsta tönnin er sýnileg. Magn tannkrems samsvarar ¼ af nögl litla fingurs barns yngri en 3 ára.

Aldrei ætti að gefa barni hreina ávaxtasafa eða aðra sæta drykki í pela, hvorki á nóttu né degi, því að sykurinn skemmir tennurnar og ávaxtasýra eyðir tannglerungi. Sætindi má ekki setja á snuðið því að sykruð fæða, bæði matur og drykkur, skemmir tennur barnsins.

Allar barnatennurnar tuttugu hafa venjulega skilað sér fyrir þriggja ára aldur og þá er tímabært að hætta snuðnotkun.

Góð tannhirða er nauðsynleg og barnatennurnar verður að hreinsa þó ekki sé það alltaf auðvelt. Best er að yngstu börnin séu vel skorðuð í útafliggjandi stöðu, t.d. á skiptiborði eða í fangi foreldris. Notið lítið af flúortannkremi, eða magn sem svarar til ¼ af nögl litla fingurs barnsins, því að barnið kyngir því tannkremi sem fer upp í það.

Fræðslumyndband um tannhirðu yngstu barnanna. Í boxi ofar til vinstri hér á síðunni má nálgast myndband sem sýnir meðal annars handtökin við tannhirðu barna undir 3 ára aldri.

Erlend tungumál

Fræðsluefni og bæklingar um tannhirðu og tannvernd fyrir þá sem ekki hafa íslensku að móðurmáli hafa verið þýdd á erlend tungumál:

Greiðsluþátttaka Sjúkratrygginga í tannlækniskostnaði barna

Samningur milli Tannlæknafélags Íslands og Sjúkratrygginga tryggir börnum undir 18 ára aldri gjaldfrjálsar tannlækningar, fyrir utan 2500 kr. árlegt komugjald sem greitt er einu sinni á 12 mánaða fresti.

Forsenda greiðsluþátttöku Sjúkratrygginga er að barnið hafi heimilistannlækni og foreldrar bera ábyrgð á tímapöntun hjá tannlækni (listi yfir heimilistannlækna) og skráningunni í Réttindagátt Sjúkratrygginga. Tannlæknar geta einnig klárað skráninguna, þegar mætt er í bókaðan tíma.

Foreldrar/forráðamenn eru hvattir til að panta tíma í fyrstu tannskoðun þegar barnið er tveggja ára.

Gjaldfrjálsar tannlækningar ná yfir eftirlit, forvarnir, flúormeðferð, skorufyllur, tannfyllingar, rótfyllingar og annað sem telst til nauðsynlegra tannlækninga.

Nánari upplýsingar má finna á vef Sjúkratrygginga Íslands.

Sjá einnig upplýsingar um tannheilsu hér:

Síðast uppfært 22.12.2017