Dreifibréf nr. 2/2019. Bólusetning við hlaupabólu

Tilmæli sóttvarnalæknis

Sóttvarnalæknir undirbýr nú að hefja almenna bólusetningu við hlaupabólu árið 2020. Hún verður í boði endurgjaldslaust fyrir öll börn fædd 1. janúar 2019 eða síðar. Ekki stendur til að bólusetja eldri börn sem ekki hafa fengið hlaupabólu að svo stöddu.

Hlaupabóla er mjög algengur barnasjúkdómur hér á landi en rannsókn sem birt var 2009 sýndi að nær öll íslensk börn hafa fengið hlaupabólu fyrir 10 ára aldur og um helmingur fyrir 4ra ára aldur. Flest börn verða ekki alvarlega veik með hlaupabólu og fæstir foreldrar leita til læknis með börn vegna hlaupabólu en sum börn fá veiruna í heila, lifur eða lungu og geta veikindin orðið mun alvarlegri við slíkar sýkingar. Dauðsföll eru sjaldgæf meðal áður hraustra barna en koma fyrir. Endurvakning veirunnar á formi ristils er nokkuð algeng og fer víða vaxandi, trúlega tengt hækkandi aldri þýðis og vaxandi lyfja- og sjúkdómatengdrar ónæmisbælingar. Ristill er fyrst og fremst sársaukafullur en getur valdið blindu. Ristill getur komið fram endurtekið hjá sama einstaklingi. Bólusetning við hlaupabólu dregur verulega úr hættu á hlaupabólu og þar með einnig úr líkum þess að bólusettur einstaklingur fái ristil í framtíðinni.

Bóluefni við hlaupabólu hafa verið notuð í Bandaríkjunum og víðar í um 30 ár með ágætum árangri og var almenn bólusetning tekin upp í Finnlandi nýlega. Bóluefni við hlaupabólu hefur verið á markaði hér í rúm 20 ár en var lítið notað framan af. Undanfarin ár hafa foreldrar í vaxandi mæli keypt þessa bólusetningu fyrir börn sín og er nú svo komið að um 1015% barna hérlendis sem eru fædd 20142017 hafa klárað bólusetningu við hlaupabólu. Það er of lágt hlutfall til að draga úr hinum reglulegu faröldrum sem við sjáum hérlendis, en með almennri bólusetningu er von til að dragi verulega úr faröldrum og mögulegt að þeir hverfi með tímanum ef þátttaka er góð.

Nokkur bóluefni við hlaupabólu eru skráð í Evrópu en þau innihalda öll lifandi veiklaða veiru, svipað og MMR-bóluefnið sem ver gegn mislingum, hettusótt og rauðum hundum. Þau má því ekki nota fyrir einstaklinga með alvarlegan ónæmisbrest, hvort sem er meðfæddur eða áunninn, t.d. vegna ónæmisbælandi meðferðar eftir líffæragjöf. Til eru bæði samsett bóluefni með MMR+hlaupabólu (MMRV) og stök hlaupabólu-bóluefni. Á þessari stundu er ekki komið í ljós hvaða bóluefni verður notað hér. Vegna faraldsfræði sjúkdómsins hér á landi, þar sem helmingur barna eða meira fær sjúkdóminn á leikskólaaldri, verður mælt með því að börn verði fullbólusett á öðru aldursári, í 12 mánaða og 18 mánaða skoðunum. Ekki hefur verið sýnt fram á að þeir sem hafa fengið tvo skammta hafi gagn af endurbólusetningu síðar. Fyrirkomulag verður auglýst nánar síðar þegar niðurstöður útboðs liggja fyrir.

Reykjavík, 4. júní 2019
Sóttvarnalæknir

 

<< Til baka