Óhefðbundin meðferð
Á undanförnum árum hefur óhefðbundin meðferð verið að ryðja sér æ meir til rúms hér á landi. Meginástæðan er trúlega sú að heilbrigðisþjónustan hefur ekki svör eða meðferð við öllum sjúkdómum eða heilbrigðisvandamálum sem herja á sjúklinga. Þá hafa langvinnir sjúkdómar aukist mikið með þeim afleiðingum að fólk lifir oft lengur en áður þrátt fyrir sjúkdóma. Því eru margir einstaklingar sem ekki fá bót meina sinna og þess vegna leitar fólk oft annarra leiða en til heilbrigðisþjónustunnar.
Grasalækningar og smáskammtalækningar eru ekki nýjar af nálinni, en það á hins vegar við um heilun og höfuðbeina- og spjaldhryggjarmeðferð, svo eitthvað sé nefnt. Í óhefðbundinni meðferð er ekki beitt gagnreyndum aðferðum, en margt fólk með ýmiss konar vandamál telur sig hafa fengið hjálp frá þeim sem stunda óhefðbundna meðferð. Slík meðferð er hins vegar vandmeðfarin.
Landlæknisembættið hefur ávallt lagt á það áherslu að fólk sem er haldið einhverjum sjúkdómi og leitar til þeirra sem stunda óhefðbundna meðferð geri það með vitund síns heilbrigðisstarfsmanns, læknis, hjúkrunarfræðings, sjúkraþjálfara o.s.frv. Þá telur Landlæknisembættið mikilvægt að þeir sem stunda óhefðbundna meðferð ráðleggi ekki sjúklingum að hætta hefðbundinni meðferð án samráðs við lækni. Þá telur landlæknir einnig að verði sá sem beitir óhefðbundinni meðferð þess var að skjólstæðingur sé með vandamál sem hann hefur ekki þekkingu á eða meðferðin hefur ekki borið tilætlaðan árangur, beri honum að vísa skjólstæðingi til læknis.
Alþingi samþykkti vorið 2005 lög um græðara nr. 34/2005. Í lögunum eru græðarar skilgreindir sem fólk sem leggur stund á heilsutengda þjónustu utan hins almenna heilbrigðiskerfis og að meðferð þeirra byggist fremur á hefð og reynslu en gagnreyndum vísindalegum niðurstöðum. Markmið laganna er að stuðla að öryggi þeirra sem leita eftir eða nýta sér heilsutengda þjónustu græðara og tryggja gæði þjónustunnar eftir því sem kostur er.
Landlæknisembættið gerði athugasemdir við nokkrar greinar laganna meðan þau voru til umræðu á Alþingi. Vert er að minna á að Landlæknisembættið hefur ekki eftirlit með óhefðbundinni meðferð og sjúklingar í óhefðbundinni meðferð njóta ekki tryggingaverndar á grunni laga nr. 111/2000 um sjúklingatryggingu líkt og sjúklingar í hefðbundinni meðferð.
Útgáfa Landlæknisembættisins um skylt efni:
Alternative and conventional medicine in Iceland: the diagnosis
and treatment of low back pain. Robert Anderson. 2000.
Uppfært 23. febrúar 2009