RAI-gæðavísar
RAI-gæðavísar eru notaðir til að fylgjast með og þróa gæði í umönnun á hjúkrunarheimilum. Íslensk hjúkrunarheimili hafa um árabil getað fylgst með stöðu gæðavísa hjá sér þegar gert er RAI-mat á heimilinu og er þá hægt að mæla gæðavísana út frá breytum sem safnað er með RAI-mælitækinu.
Hingað til hefur aðeins verið hægt að bera niðurstöður saman við landsmeðaltal. Vantað hefur stöðluð gæðaviðmið sem taka mið af aðstæðum á Íslandi og byggja jafnframt á vísindalegri þekkingu.
Hafa þarf í huga að gæðavísar eru ávallt vísbendingar um hvernig meðferð og umönnun er á hjúkrunarheimilum en ekki algildur sannleikur. Því þarf ávallt að skoða hvert viðfangsefni fyrir sig og kanna hverjar ástæðurnar eru fyrir því að ákveðin vísbending kemur fram.
Rétt er að benda á landsmeðaltal fyrir hvern gæðavísi getur gefið villandi samanburð. Ef um víðtæk vandamál er að ræða verður meðaltalið óeðlilega hátt. Hjúkrunarheimili sem eru með útkomu nálægt meðaltalinu gætu þá talið að þau væru að veita góða umönnun þegar í raun væri þörf á umbótum.
Tafla. Efri og neðri gæðaviðmið fyrir 20 RAI-gæðavísa

Íslensk gæðaviðmið
Gæðaviðmið fyrir einstaka gæðavísa eru sýnd í töflunni hér að ofan. Þar koma fram bæði efri og neðri gæðaviðmið hvers gæðavísis. Viðmiðin eru skilgreind á eftirfarandi vegu:
Lélegt gæðaviðmið (efri mörk) er það viðmið sem talið er lýsa vandamáli sem er til staðar varðandi umönnun og meðferð íbúans. Þetta viðfangsefni þarf að kanna frekar og þarfnast umbóta.
Gott gæðaviðmið (neðri mörk) er það viðmið sem talið er lýsa góðri eða framúrskarandi umönnun og meðferð. Þar þarf að vinna að því að viðhalda þeim gæðum og ef unnt er að bæta þau enn frekar.
Gæðaviðmiðin voru samin af hópi íslenskra sérfræðinga í maí 2010 og eru hluti af doktorsverkefni Ingibjargar Hjaltadóttur við Háskólann í Lundi í Svíþjóð. Titill doktorsverkefnisins er: Gæði umönnunar, þróun á heilsufari, færni og lifun íbúa á hjúkrunarheimilum.
Gæðaeftirlit
Í tengslum við gæðaviðmiðin hefur verið unnið hjálparskjal þar sem hægt er að setja inn upplýsingar úr RAI-gæðavísunum, þannig að hægt er að sjá í fljótu bragði hvar heimilin standa varðandi íslensku gæðaviðmiðin.
Í skjalinu eru sett upp línurit fyrir alla 20 gæðavísana sem notaðir eru á Íslandi. Í fyrirsögn línuritanna er hver gæðavísir merktur með númeri sem er það sama og í RAI-forritinu. Sumir eru einnig stjörnumerktir en það eru þeir gæðavísar sem taldir eru vera bestir til að bera saman á milli hjúkrunarheimila. Aðeins einn gæðavísir er á hverri síðu og er nafn hans og númer á flipanum fyrir síðuna. Vakin er athygli á því að á fyrstu síðunni eru leiðbeiningar um notkun skjalsins.
Embætti landlæknis beinir þeim tilmælum til stjórnenda hjúkrunarheimila að þau nýti sér þessi viðmið til að fylgjast með gæðum þjónustunnar og grípi til umbóta á grunni þeirra. Embættið mun einnig nota þessi viðmið til að fylgjast reglulega með gæðum þjónustu á hjúkrunarheimilum og vinna með stjórnendum að umbótum þar sem þess er þörf.
Síðast uppfært 24.05.2012

