Lungnakrabbamein. Greining og meðhöndlun

 

 

Lung Cancer – The diagnosis and treatment of lung cancer.

NICE. Febrúar 2005

 

Lung Cancer – The diagnosis and treatment of lung cancer (CG24)

http://www.nice.org.uk/page.aspx?o=244008

 

Útgefið af National Institute for Clinical Excellence (NICE) 23. febrúar 2005

 

Leiðbeiningar þessar eru þær fyrstu sem NICE vinnur í samstarfi við Scottish Intercollegiate Guideline Network (SIGN). Samvinnan náði til heimildaleitar og mats á þeim óhemju fjölda rannsókna sem liggja til grundvallar leiðbeiningunum. Hvorri stofnun  var hins vegar í sjálfsvald sett hvaða ráðleggingar hún gæfi í kjölfar þessarar grunnvinnu

 

Umfang

Samantekt leiðbeininganna fyrir heilbrigðisstarfsfólk, 41 bls.

Bæklingur ætlaður sjúklingum, aðstandendum og almenningi, 42 bls.

Heildarleiðbeiningar (214 bls.) með 596 heimildum og viðauki sem fjallar á kerfisbundinn hátt um þær rannsóknir sem liggja til grundvallar ráðleggingunum (351 bls.).

 

Stutt samantek á innihaldi leiðbeininganna (gagnsemi fyrir Ísland)

Heildarleiðbeiningarnar frá NICE fjalla um greiningu og meðferð á lungnakrabbameinum.  Þetta eru ítarlegar leiðbeiningar (107 bls. og 351 bls viðauki).  Einnig var gefin út samantekt heildarleiðbeininganna, en þar er þeim skipt upp annars vegar í meðferð og greiningu barna og  fullorðinna hins vegar. Styttri útgáfan eða samantektin er sett upp á skýran hátt undir kaflaheitunum:

~           Aðgengi að þjónustu

~           Greining

~           Stigun

~           Skurðaðgerðir sem miða að lækningu við „ekki smáfrumukrabbameini“ (non-small-cell lung cancer, NSCLC).

 

Meginskilaboð leiðbeininganna

Í fréttatilkynningu með leiðbeiningunum var m.a. lögð áhersla á að:

  1. Einstaklingar með einkenni sem vekja grun um lungnakrabbamein séu rannsakaðir strax (röntgenmynd af lungum). Þetta á við m.a. þá sem hósta upp blóði eða hafa óskýrð eða viðvarandi (lengur en 3 vikur) einkenni eins og hósta, verk í brjóstkassa eða öxlum, mæði, þyngdartap eða hæsi. 


Almenningur þarf að gera sér ljóst að óskýrð ný eða breytt einkenni, s.s. hósti eða mæði, þarf að rannsaka. Ef sjúkdómurinn greinist fyrr og farið er eftir ráðleggingunum í leiðbeiningunum má væntanlega bjarga mannslífum og jafnvel þegar lækning er ekki möguleg er sjúklingum veitt besta meðferð sem völ er á.

Heimilislæknar þurfa að vera vel vakandi fyrir því að vísa þeim sjúklingum snemma í rannsókn sem hafa ósértæk einkenni eða viðvarandi hósta.
 

  1. Ef röntgenmynd af lungum eða tölvusneiðmynd bendir til lungnakrabbameins á að vísa þegar í stað til lungnasérfræðings sem tekur þátt í þverfaglegu lungnakrabbameinsteymi.

  2. Sérstakar greiningareiningar (early diagnosis clinics) stuðla að hraðari greiningu og minni kvíða sjúklinga og ætti að nota þegar þess er kostur.

  3. Sérstök áhersla er lögð á að á krabbameinsdeildum starfi þjálfaður hjúkrunarfræðingur með sérhæfingu í hjúkrun lungnakrabbameinssjúklinga sem fylgi sjúklingum eftir gegnum allt ferlið frá greiningu og jafnvel áður og veiti samfellda þjónustu. Þar á meðal er stuðningur og snurðulaus samskipti við hina aðilana í teyminu og milli einstakra umönnunaraðila (innan þverfaglegs lungnakrabbameinsteymis, við heimilislækna, heimahlynningu og aðra).

  4. Ráðlagt er kerfi sem stuðlar að skjótu aðgengi að FDG-PET skanna.

  5. Sjúklingar með „ekki smáfrumukrabbamein“ (NSCLC) á stigum I og II, sem ekki er hægt að hjálpa með aðgerð, ættu að fá geislameðferð sem á ensku nefnist continuous hyperfractionated accelerated radiotherapy (CHART) frekar en hefðbundna geislameðferð.

 

  1. Sjúklingum með „ekki smáfrumukrabbamein“ (NSCLC) á stigum III og IV, sem eru sæmilega hraustir skal bjóða krabbameinslyfjameðferð til að lengja lifun, stjórn á sjúkdómnum og bæta lífsgæði.

 

  1. Meðferð án lyfja við mæði ætti að vera í höndum þverfaglegs hóps undir stjórn fagmanns með áhuga á og sérþjálfun í tækninni, t.d. hjúkrunarfræðings, sjúkraþjálfara eða iðjuþjálfa.

 

 

Annað sem vert er að benda á
Með þessum leiðbeiningum númer 24 frá NICE er fyrri heilbrigðistækniúttekt (HTA) númer 26 orðin úrelt. (Doxetaxel, paclitaxel, gemcitabine and vinorelbine for non-small-cell lung cancer. www.nice.org.uk/TA026).


Í heildarleiðbeiningunum og styttri útgáfu er rétt að benda á að auk hefðbundinna kafla um greiningu, rannsóknir og meðferð mismunandi tegunda lungnakrabbameina er sérstaklega fjallað um:

Gæðamælingar og hvernig bæta megi gæði þjónustunnar (sjá líka kafla 14 í heildarleiðbeiningunum).

 

Heildarleiðbeiningunum er skipt í 15 kafla með umfjöllun um m.a.:

 

·         Greiningu og stigun lungnakrabbameina (Kaflar 4 og 5).

·         Meðferð (skurðaðgerðir, geislameðferð, lyfjameðferð og önnur meðferð) við „smáfrumukrabbameini“ (NSCLC) (Kaflar 6 til 10).

 

 

Viðaukar

 

Auk þessa er mikilvægt að benda á að heildarleiðbeiningunum fylgir viðauki (351 bls)  sem sækja þarf sérstaklega á vefinn.

 

Upplýsingar til sjúklinga og aðstandenda

 

Upplýsingar fyrir sjúklinga með lungnakrabbamein, aðstandendur og almenning eru í 42 síðna sérútgáfu. Þar er m.a. fjallað um upplýsingagjöf til sjúklinga og aðstandenda og atriði í upplýsingagjöf sem stuðla að bættri meðferð og upplýstri ákvarðanatöku.
http://www.nice.org.uk/page.aspx?o=244025

 

Tengt efni

Improving supportive and palliative care for adults with cancer - the manual.

Guidance on cancer services (2004). www.nice.org.uk/csgsp

Thomas, K. The Gold Standards Framework in community palliative care. European Journal of Palliative Care 10: 3, 113- 115. 2003. (See also: The Macmillan Gold Standards Framework Programme: www.macmillan.org.uk  or www.modern.nhs.uk/cancer 

Leibeiningar frá SIGN um sama efni:

Lung cancer   -  Management of patients with lung cancer. SIGN  Febrúar 2005.

http://www.sign.ac.uk/guidelines/published/numlist.html