Landlæknisembættið - Directorate of Health

Sjúkraþjálfun er löggild sjálfstæð heilbrigðisstétt og er þeim einum heimilt að stunda sjúkraþjálfun sem hafa fengið til þess leyfi Heilbrigðisráðuneytisins. Sjúkraþjálfun er kennd við sjúkraþjálfunarskor læknadeildar Háskóla Íslands og er fjögurra ára nám. Náminu lýkur með BSc gráðu í sjúkraþjálfun. Kennsla hófst sjúkraþjálfun við Háskóla Íslands 1976.

Sjúkraþjálfun byggir á vísindalegri þekkingu. Aðalmarkmið starfsins er að vinna að því að viðhalda og bæta heilsu og starfshæfni fólks. Sjúkraþjálfarar beita ýmsum aðferðum til að fyrirbyggja, greina, meta, leiðrétta eða minnka bráða eða langvinna truflun á hreyfingu og starfshæfni einstaklinga.

Sjúkraþjálfarar búa yfir sérþekkingu á eðlilegum hreyfingum og greiningu á frávikum frá þeim. Starf sjúkraþjálfara er m.a. fólgið í nákvæmri greiningu og meðferð ýmissa sjúkdómseinkenna sem tengjast truflun á hreyfigetu og stafa af sjúkdómum, slysum eða röngu álagi. Einnig felst starfið í endurhæfingu til að bæta starfshæfni og starfræna getu einstaklingsins auk fræðslu, ráðgjafar og leiðbeininga.

Sjúkraþjálfarar vinna að hæfingu og endurhæfingu fólks á öllum aldri, frá ungabörnum til aldraðra einstaklinga. Aðferðirnar sem sjúkraþjálfarar beita taka yfirleitt mið af hreyfikerfinu og stjórnun þess. Þær felast m.a. í að :

• Auka styrk vöðva og auka hreyfiferla liða
• Auka þol og þrek
• Auka færni
• Auka jafnvægi
• Auka göngugetu
• Auka samhæfingu
• Draga úr sársauka

Sjúkraþjálfarar nota ýmsar aðferðir í meðhöndlun sinni á fólki. Sem dæmi má nefna mjúkvefjameðferð af ýmsu tagi, t.d. nudd, vöðvateygjur og vöðvaslökunaraðferðir, liðlosun, mismunandi æfingameðferðir, hita og kulda sem og ýmis konar rafbylgjur til að bæta ástand vefja og minnka sársauka.

Aðferðirnar eru mismunandi og ráðast af nákvæmri greiningu á orsökum vandamáls viðkomandi einstaklings. Ráðgjöf, forvarnir og heilsuefling er mikilvægur þáttur í starfi sjúkraþjálfara vegna sérþekkingar þeirra á álagseinkennum og afleiðingum ýmissa sjúkdóma á stoðkerfi líkamans.

Sjúkraþjálfarar starfa víða, m.a.:

• Á sjúkrahúsum
• Á einkareknum sjúkraþjálfarastofum
• Á endurhæfingarstofnunum
• Á heilsugæslustöðvum
• Á hjúkrunarheimilum fyrir aldraða
• Á geðdeildum
• Á líkamsræktarstöðvum
• Hjá fyrirtækjum
• Hjá Vinnueftirliti ríkisins
• Hjá Heilsuverndarstöð Reykjavíkur
• Hjá Greiningarstofnun ríkisins
• Hjá Tryggingarstofnun ríkisins
• Hjá Íslenskri Erfðagreiningu

Sjúkraþjálfarar vinna í nánu samstarfi við lækna og aðrar heilbrigðisstéttir og taka sjúklinga við meðferðar í samráði við lækna.

Sjá einnig: 

Lög um sjúkraþjálfun

Reglugerð um sérfræðileyfi sjúkraþjálfara, nr. 145/2003

Siðareglur sjúkraþjálfara

Stéttarfélag sjúkraþjálfara

Félag íslenskra sjúkraþjálfara

Félag sjálfstætt starfandi sjúkarþjálfara

Uppfært 14. maí 2009