Landlæknisembættið - Directorate of Health

Dreifibréf Landlæknisembættisins  nr. 3/2008

Efni: Kynning á lögum um landlækni nr. 41/2007.

Þann 1. september 2007 tóku gildi lög um landlækni nr. 41/2007. Í lögunum er skýrt kveðið á um stöðu og hlutverk landlæknis sem eftirlits-og stjórnsýslustofnunar. Einnig eru skilgreind meginmarkmið landlæknis sem eru að stuðla að gæðum og öryggi heilbrigðisþjónustunnar og efla heilbrigði landsmanna.

Hlutverk landlæknis er samkvæmt lögunum:

• að veita ráðherra og öðrum stjórnvöldum, heilbrigðisstarfsfólki og almenningi ráðgjöf um heilbrigðismál,
• að hafa eftirlit með heilbrigðisþjónustu,
• að hafa eftirlit með heilbrigðisstarfsmönnum,
• að hafa eftirlit með lyfjaávísunum og fylgjast með og stuðla að skynsamlegri lyfjanotkun landsmanna,
• að safna og vinna upplýsingar um heilsufar og heilbrigðisþjónustu, 
•  að fylgjast með heilbrigði landsmanna,
• að vinna að gæðaþróun innan heilbrigðisþjónustu,
• að sinna kvörtunum almennings vegna heilbrigðisþjónustu,
• að stuðla að því að menntun heilbrigðisstarfsmanna sé í samræmi við kröfur heilbrigðisþjónustunnar á hverjum tíma,
• að stuðla að rannsóknum á sviði heilbrigðisþjónustu,
• að sinna öðrum verkefnum sem honum eru falin samkvæmt lögum, stjórnvaldsfyrirmælum eða ákvörðun ráðherra.

 Helstu nýmæli og áherslur eru:

Fyrirmæli, leiðbeiningar og ábendingar (5. gr.)

Landlæknir getur sem fyrr gefið út almenn fagleg fyrirmæli um vinnulag, aðgerðir og viðbrögð af ýmsu tagi sem skylt er að fylgja. Fyrirmæli landlæknis geta öðlast reglugerðarígildi með staðfestingu ráðherra.

Faglegar kröfur til reksturs heilbrigðisþjónustu (6. gr.)

Þeir sem hyggjast hefja rekstur heilbrigðisþjónustu, skulu tilkynna fyrirhugaðan rekstur til landlæknis. Óheimilt er að hefja starfsemi á sviði heilbrigðisþjónustu nema staðfesting landlæknis liggi fyrir.

Skrá yfir rekstraraðila (6. gr.)

Landlæknir á að halda skrá yfir rekstraraðila í heilbrigðisþjónustu og því þurfa allir rekstraraðilar að tilkynna landlækni um allar breytingar á rekstri.

Eftirlit með heilbrigðisþjónustu (7. grein)

Landlæknir á að hafa reglubundið eftirlit með því að heilbrigðisþjónusta sem veitt er hér á landi uppfylli faglegar kröfur og ákvæði heilbrigðislöggjafar á hverjum tíma. Landlæknir hefur heimild til að krefja heilbrigðisstarfsmenn, heilbrigðisstofnanir og aðra sem veita heilbrigðisþjónustu um upplýsingar og gögn sem hann telur nauðsynleg til að sinna eftirlitshlutverki sínu og er þeim skylt að verða við slíkri kröfu.

Skýrslugerð og heilbrigðisskrár (8. grein)

Landlæknir skal skipuleggja og halda skrár á landsvísu um heilsufar, sjúkdóma, slys, lyfjaávísanir, fæðingar og starfsemi og árangur heilbrigðisþjónustunnar. Þeir sem veita heilbrigðisþjónustu skulu veita landlækni þær upplýsingar sem honum eru nauðsynlegar til að halda heilbrigðisskrár. Landlækni er heimilt að færa upplýsingar um nöfn sjúklinga, kennitölur og önnur persónuauðkenni án samþykkis sjúklinga í tilteknar heilbrigðisskrár sem taldar eru upp í lögunum.

Skráning óvæntra atvika og tilkynningarskylda (9. og 10. grein)

Heilbrigðisstofnanir, sjálfstætt starfandi heilbrigðisstarfsmenn og aðrir sem veita heilbrigðisþjónustu skulu halda skrá um óvænt atvik í þeim tilgangi að finna skýringar á þeim og leita leiða til að tryggja að þau endurtaki sig ekki. Ef um er að ræða atvik sem hefði getað valdið sjúklingi alvarlegu tjóni, s.s. dauða eða varanlegum örkumlum skal tilkynna landlækni það án tafar ásamt því að upplýsa sjúkling eða aðstandenda um atvikið án ástæðulausra tafa.

Áætlun um gæðaþróun (11. grein)

Heilbrigðisstofnanir og heilbrigðisstarfsmenn skulu við gerð gæðaáætlana taka mið af staðfestri áætlun landlæknis um gæðaþróun.

Kvörtun til landlæknis (12. grein)

Sem fyrr er landlækni skylt að sinna erindum er varða samskipti almennings við veitendur heilbrigðisþjónustu og leiðbeina þeim sem til hans leita um málefni heilbrigðisþjónustunnar. Þá er notendum heilbrigðisþjónustunnar jafnframt heimilt að bera fram formlega kvörtun til landlæknis telji þeir að framkoma heilbrigðisstarfsmanna við veitingu heilbrigðisþjónustu hafi verið ótilhlýðileg.

Eftirlit landlæknis með heilbrigðisstarfsmönnum (13., 14., 15. og 17. grein)

Landlæknir hefur eftirlit með störfum heilbrigðisstarfsmanna og fylgist með að þeir fari að ákvæðum heilbrigðislöggjafar og ákvæðum annarra laga og stjórnvaldsfyrirmæla eftir því sem við á.

Eftirlit með ávísunum lyfja (18., 19. og 20. grein)

Landlæknir hefur almennt eftirlit með ávísun lyfja og fylgist með þróun lyfjanotkunar.

Með tilkomu nýrra laga er það von landlæknis að skerpt sé á leiðum til að efla samstarf við þá sem sinna heilbrigðisþjónustu með það að markmiði að efla gæði og öryggi í heilbrigðisþjónustu.

Seltjarnarnesi, 15. febrúar 2008
Landlæknir

Uppfært 28. nóvember 2008